1996 Kardak Kayalıkları Krizi Bütünleşik Tablo
TÜBİTAK /SOBAG 1001 Projesi / Proje No. 112K172
Türkiye'de Dış Politika Krizlerinde Karar Verme ve Kriz Yönetimi Süreç Analizi

logotdp

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...

  • Üye Kayıt
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:31

1996 Kardak Kayalıkları Krizi

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)
TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI   1996 KARDAK KRİZİ  
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   YUNANİSTAN  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM   DEVLET  
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE KOALİSYON HÜKÜMETİ  
    KARŞI TARAF ÇOĞUNLUK HÜKÜMETİ  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI SÜLEYMAN DEMİREL  
    BAŞBAKAN TANSU ÇİLLER  
    DIŞİŞLERİ BAKANI DENİZ BAYKAL  
    SAVUNMA BAKANI VEFA TANIR  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI İ. HAKKI KARADAYI Anayasa gereği Başbakan'a karşı sorumlu;
    DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI MÜSTEŞARI ONUR ÖYMEN  Dışişleri Bakanı'na karşı sorumlu
    DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI MÜSTEŞAR YRD. İNAL BATU Dışişleri Müsteşarı'na karşı sorumlu
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/  ÜMİT PAMİR  
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantinos Stefanopulos  
    BAŞBAKAN Konstantinos Simitis  Siyasi sorumlu, nihai karar birimi
    DIŞİŞLERİ BAKANI Theodoros Pangalos  Bakanlar Kurulu üyesi olarak müştereken sorumlu
    SAVUNMA BAKANI Gerasimos Arsenis  Bakanlar Kurulu üyesi olarak müştereken sorumlu
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI Christos Lymberis  Başbakan'a karşı sorumlu
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak Kayalıkları'nda 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması sonrasında,Türk Dışişleri Bakanlığı ve Yunanistan Ankara Büyükelçisi arasında bir dizi görüşme yapılmış,karşılıklı nota teatilerinde bulunmuş ve böylelikle de Kardak kayalıklarının egemenliğine ilişkin uyuşmazlık konusu diplomatik olarak görüşülmeye başlanmıştır  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarmış, bayrak dikmiş ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğini bildirmiştir.  
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ 28 Ocak 1996  
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ 31 Ocak 1996  
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Ani Kriz  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Kurgulanmış  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri-güvenlik, diplomatik-siyasi ÖZET: -Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak kayalıklarında 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması de yeni bir krizin başlangıcını oluşturmuştur. Kaza sonrasında olay yerine gelen Yunan güvenlik güçleri gemiye kaza yerinin Yunan karasuları içinde olduğunu ve kurtarma işleminin Yunanistan tarafından yapılacağını bildirmişlerdir. Türk Dışişleri Bakanlığı ve Yunanistan Ankara Büyükelçisi arasında yapılan bir dizi görüşme ve nota teatisi sonrasında her iki ülke halkı ve politikacıları konuyu milli dava olarak algılamaya başlanmıştır. Bu ortamda 28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarmış, bayrak dikmiş ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğini bildirmiştir. 30 Ocak gecesi Türk SAT timleri Yunan askeri bulunmayan ikinci kayalığa gizli bir operasyonla çıkmışlar ve bu hamleyle inisiyatif eşitlenirken kriz de zirve noktasına ulaşmıştır. Bu süreçte arabulucu olarak devreye giren ABD’nin de girişimleriyle her iki ülke askerlerinin ve egemenlik sembollerinin 31 Ocak günü kayalıklardan çekilmesi ve önceki duruma (statüko-ante’ye) dönülmesi sağlanmıştır.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Siyasi, Şiddet içermeyen askeri  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Fiili durum yaratma, statü belirsizliği  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Sözlü, siyasi, şiddet içermeyen askeri  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak kayalıklarında 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması,diplomatik girişimler sürerkwn Kalimnos Adası belediye başkanının ada halkının bir bölümüyle Kardak adasına çıkarak bayrak dikmesi
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç [Türkiye için] 28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarması, bayrak dikmesi ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğinin bildiilmesi.[Yunanistan için] Türk askeri timinin Batı Kardak Kayalığı'na çıktığının öğrenilmesi.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... 30 Ocak gecesi Türk SAT timlerin Yunan askeri bulunmayan ikinci kayalığa gizli bir operasyonla çıkarak inisiyatifi eşitlemesiyle kriz zirve noktasına çıkmıştır.ABD’nin de girişimleriyle her iki ülke askerlerinin ve egemenlik sembollerinin 31 Ocak günü kayalıklardan çekilmesi ve önceki duruma (statüko-ante’ye) dönülmesi kararı her iki ülke tarafından da kabul edilmiştir. ve aynı gün sabah saatlerinde asker birliklerin ve bayrakların geri çekilmesiyle kriz sonlandırılmıştır.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. 31 Ocak günü gün sabah saatlerinde her iki ülke askeri birliklerinin ve bayraklarının geri çekilmesiyle kriz sonlandırılmıştır.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ, SAYGINLIK VE HAK KAYBI, EKONOMİK
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. OLDU BİTTİ STRATEJİSİ (FAIT A COMPLI)
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. ŞİDDET İÇERMEYEN ASKERİ
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. ZORLAYICI DİPLOMASİ (COERCIVE DIPLOMACY), DİŞE DİŞ
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. MÜZAKERE, ŞİDDET İÇERMEYEN ASKERİ
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. PSİKOLOJİK STRES VE BASKI YARATMA,ŞİDDET UNSURU YOK
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. AB, NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ARABULUCULUK
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ARABULUCULUK, DOSTANE GİRİŞİM
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. ZIMNİ UZLAŞI-KARŞILIKLI MUTABAKAT
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. STATÜKO ANTE ARTI
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Fuat Aksu, Türk - Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yay., 2001
2 Fuat Aksu, Türk Dış Politikasında Zorlayıcı Diplomasi, İstanbul: Bağlam Yay., 2008
3 Aydın Şıhmantepe, "Kardak Krizi Sürecinin Kriz Yönetim Prensipleri Açısından İncelenmesi", Güvenlik Stratejileri Dergisi, Nisan 2013, Sayı 17,Yıl 9, ss. 127-155.
4 Ali Türkşen, 1963'ten Günümüze SAT Komandoları ve Anılarım, İstanbul: Kırmızı Kedi, 2014.
5 Onur Öymen, Zor Rota: Gençlik ve Diplomasi Anıları, İstanbul: Remzi Kitabevi, 2017.
6 Ali Kurumahmut (Y. Haz.), Ege'de Temel Sorun: Egemenliği Tartışmalı Adalar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay, 1998.
7 Ali Kurumahmut ve Sertaç Hami Başeren, The Twilight Zones in the Aegean: (Un)Forgotten Turkish Islands, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay., 2004
8  
  https://www.youtube.com/watch?v=_xi9B1nsCBQ
  https://www.youtube.com/watch?v=datn_c7mPo4
   
9  
 

 

 

Okunma 1088 kez Son Düzenlenme Çarşamba, 18 Kasım 2020 06:56
Yorum yapmak için oturum açın

TDP KRİZ ANA SAYFALARI

1924-1926 Musul Krizi

1927 Bozkurt-Lotus Krizi

1930 Küçük Ağrı Krizi

1935 Bulgaristan Krizi

FA -Hatay Krizi Sayfası

FA -1942 Struma Krizi

1945 Sovyet Talepleri Krizi

1955 6-7 Eylül Krizi

1957 Suriye Krizi

1958 Irak Krizi

1964 Johnson Mektubu Krizi

1964 Kıbrıs Krizi

1967 Kıbrıs Krizi

1970-1974 Haşhaş Krizi

1974 Kıbrıs Krizi

1974-1976 Ege Denizi Krizi

1974-1980 NOTAM-FIR Krizi

FA -1981 Limni Krizi

1987 Ege Denizi Krizi

1989 Bulgaristan Göç Krizi

1989-1990 Batı Trakya Krizi

1988-1991 Iraklı Sığınmacılar Krizi

1992 Nahçivan Krizi

1992 TCG Muavenet Krizi

1994 Ege Denizi Casus Belli Krizi

1996 Kardak Kayalıkları Krizi

1997 S-300 Füzeleri Krizi

1998 Suriye (Öcalan) Krizi

2003 Süleymaniye (Çuval) Krizi

2003 Doğu Akdeniz MEB Krizi

2010 Mavi Marmara Krizi

2011 Suriye Krizi

2014 İŞİD Rehine Krizi

2015 Süleyman Şah Türbesi Krizi

2015-2016 Irak Başika Krizi

2015 SU-24 Krizi

S5 Box

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...