1974-1980 NOTAM/FIR Krizi Bütünleşik Tablo
TÜBİTAK /SOBAG 1001 Projesi / Proje No. 112K172
Türkiye'de Dış Politika Krizlerinde Karar Verme ve Kriz Yönetimi Süreç Analizi

logotdp

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...

  • Üye Kayıt
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:12

1974-1975 NOTAM Krizi

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)
TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1974-1980 NOTAM-FIR KRİZİ -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi TÜRKİYE-YUNANİSTAN
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı TÜRKİYE
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Koalisyon
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Fahri Korutürk  
    BAŞBAKAN Bülent Ecevit, Süleyman Demirel  
    DIŞİŞLERİ BAKANI    
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantin Çaços  
    BAŞBAKAN Konstantin Karamanlis  
    DIŞİŞLERİ BAKANI George Mavros, Dimitrios Bitsios, Panagiotis Papaligouras, George Rallis  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Yunanistan ile Türkiye arasında yasanan Ege uyuşmazlıkları içinde değerlendirildiğinde tekrarlayan çatışma içerisinde bir krizdir.
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Türkiyenin 714 sayılı NOTAM'ı ilan etmesiyle Egeyi sivil uçuşlara kapatması.
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 6 Ağustos 1974
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 22 Şubat 1980
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Algısal Güvenlik  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri , siyasi, hukuki ÖZET: 1974-1979 NOTAM-FIR Krizi’nde Ege’de Yunanistan’dan gelebilecek olası bir saldırıya hazırlıklı olmak için alınan bir önlem Yunanistan’ın tepkisini çekerek krizi tetiklemiştir. Dolayısıyla algısal güvenlik kaygılarının rol oynadığı bir kriz yaratmıştır. Türkiye’nin ilan etmiş olduğu NOTAM’a karşılık olarak Yunanistan da bir başka NOTAM ilan ederek Ege Denizi’nde sivil uçuşların fiili olarak yapılmasını engellemiş askeri uçuşlar sürerken önleme uçuşlarıyla it dalaşları gerçekleşmiştir. 1980’e gelindiğinde iki ülke de NOTAM’larını karşılıklı olarak kaldırmış olmalarına karşın hava sahasının genişliğine ve FIR sorumluluklarına dair uyuşmazlık-çatışma ilişkisi sürmüştür.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Türkiyenin 714 sayılı notamı ilan etmesiyle Egeyi sivil uçuşlara kapatması.  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Şiddet içermeyen diğer  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Şiddet içermeyen askeri eylemleri kapsayan çoklu çözüm  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1974 Kıbrıs Barış Harekatı, iki ülke arasında bir savaş riskini gündeme getirdiğinden Türkiye, Ege’den gelebilecek bir sürpriz saldırı ile karşılaşmamak için 685 sayılı NOTAM ile Ege ve Akdeniz’i tehlikeli bölge ilan etmiş, ancak harekatın bitmesiyle bu NOTAM kaldırılmıştır. Buna karşın, 6 Ağustos 1974 tarihinde yayımlanan 714 sayılı NOTAM ile Türkiye Ege Denizi’ndeki FIR sorumluluk bölgelerini kuzey-güney doğrultusunda bir çizgi ile ikiye ayırmış ve bu çizgiye yaklaşan bütün uçakların uçuş bilgilerini İstanbul’a vermeleri gerektiğini bildirmiştir.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Yunanistan, bu durumda, 1066 ve 1152 sayılı NOTAM’larını yayımlayarak Ege Denizi’ni bütünüyle tehlikeli bölge ilan etmiş ve bölgeyi uçuşlara kapatmıştır.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... 1980 yılına kadar taraflar krizin çözümü için görüşmeler yapmışlardır. 22 Şubat 1980'de Demirel Türkiye'nin 714 sayılı NOTAM'ını geri çekmesi ile kriz yumuşayarak kriz sonrası evreye geçilmiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Türkiye'nin Notam'ı kaldırmasının ardından Yunanistan da konuya ilişkin Notamlarını kaldırmış ve kriz sonuçlanmıştır. NOTAM-FIR'a ilişkin kriz bitmiş olsa da hava sahası-fır konusundaki uyuşmazlık/çatışma taraflar arasında devam etmektedir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Sınırlı Askeri Tehdit
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Dişediş
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kırmızı Hat Çekme
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Karşılıklı Deklerasyon
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımni uzlaşı
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
3 Faruk Sönmezoğlu. Türk-Yunan İlişkileri ve Büyük Güçler, Istanbul: Der Yayınları, 2000.
4 Alexis Heraklides, Yunanistan ve “Doğudan Gelen Tehlike” Türkiye, İstanbul: İletişim Yayınları, 2000.
5 Türk-Yunan Uyuşmazlığı, Der. Semih Vaner, İstanbul: Metis Yayınları, 1989.
6  
7  
8  
9  

 

Okunma 1465 kez Son Düzenlenme Perşembe, 07 Ocak 2016 14:53
Yorum yapmak için oturum açın

TDP KRİZ ANA SAYFALARI

1924-1926 Musul Krizi

1927 Bozkurt-Lotus Krizi

1930 Küçük Ağrı Krizi

1935 Bulgaristan Krizi

FA -Hatay Krizi Sayfası

FA -1942 Struma Krizi

1945 Sovyet Talepleri Krizi

1955 6-7 Eylül Krizi

1957 Suriye Krizi

1958 Irak Krizi

1964 Johnson Mektubu Krizi

1964 Kıbrıs Krizi

1967 Kıbrıs Krizi

1970-1974 Haşhaş Krizi

1974 Kıbrıs Krizi

1974-1976 Ege Denizi Krizi

1974-1980 NOTAM-FIR Krizi

FA -1981 Limni Krizi

1987 Ege Denizi Krizi

1989 Bulgaristan Göç Krizi

1989-1990 Batı Trakya Krizi

1988-1991 Iraklı Sığınmacılar Krizi

1992 Nahçivan Krizi

1992 TCG Muavenet Krizi

1994 Ege Denizi Casus Belli Krizi

1996 Kardak Kayalıkları Krizi

1997 S-300 Füzeleri Krizi

1998 Suriye (Öcalan) Krizi

2003 Süleymaniye (Çuval) Krizi

2003 Doğu Akdeniz MEB Krizi

2010 Mavi Marmara Krizi

2011 Suriye Krizi

2014 İŞİD Rehine Krizi

2015 Süleyman Şah Türbesi Krizi

2015-2016 Irak Başika Krizi

2015 SU-24 Krizi

S5 Box

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...