1967 Krizi Bütünleşik Tablo
TÜBİTAK /SOBAG 1001 Projesi / Proje No. 112K172
Türkiye'de Dış Politika Krizlerinde Karar Verme ve Kriz Yönetimi Süreç Analizi

logotdp

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...

  • Üye Kayıt
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:07

1967 Kıbrıs Krizi

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)
TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1967 Kıbrıs Krizi    
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ Türkiye- Kıbrıs Cumhuriyeti Yunanistan    
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM Devlet    
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE Demokratik Rejim- Tek Parti Hükümeti  
    KARŞI TARAF Başkanlık Rejimi Askeri Cunta-
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Cevdet SUNAY  
    BAŞBAKAN Süleyman DEMİREL  
    DIŞİŞLERİ BAKANI İhsan Sabri ÇAĞLAYANGİL  
    SAVUNMA BAKANI Ahmet TOPALOĞLU  
    İÇİŞLERİ BAKANI Mehmet Fahri SÜKAN  
    GNKUR BAŞKANI Cemal TURAL  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE KIBRIS CUMHURİYETİ YUNANİSTAN
    DEVLET BAŞKANI Makarios Askeri Cunta-
    BAŞBAKAN   Konstantin Kolias
    DIŞİŞLERİ BAKANI    
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   Kıbrıs Cumhuriyeti’nin iki toplumun siyasal eşitliğini esas alan Anayasal işleyişinin, toplumlar arasındaki dengenin tek yanlı değiştirilmek istenmesi konusunda taraflar arası çatışmanın kriz olarak başgöstermesi söz konusudur.  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY Şiddet Eylemi    
  KRİZİN SÜRESİ  15-Nov-67    
    1-Dec-67    
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından Çok Taraflı  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Doğu Akdeniz  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Tekrarlayan Kriz  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Tasarlanmış  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Siyasi-İnsani:15 Kasım 1967 tarihinde Boğaziçi ve Geçitkale köylerine yönelik şiddete ve giderek işgale dönüşmesi
üzerine bölgede çatışma çıkmış; çatışmanın şiddet ve boyutu kitlesel yok edişe dönüştüğünde de Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan’a nota vererek çatışmalara son verilmesini, ablukanın ve işgalin sona erdirilmesini istemiş bu olmadığı takdirde Ada’ya bir askerî müdahalede bulunacağını ifade etmiştir.
ÖZET: -15 Kasım 1967 tarihinde Boğaziçi ve Geçitkale köylerine yönelik şiddete ve giderek işgale dönüşmesi üzerine bölgede çatışma çıkmış; çatışmanın şiddet ve boyutu kitlesel yok edişe dönüştüğünde de Türkiye Kıbrıs ve Yunanistan’a nota vererek çatışmalara son verilmesini, ablukanın ve işgalin sona erdirilmesini istemiş bu olmadığı takdirde Ada’ya bir askerî müdahalede bulunacağını ifade etmiştir. Türkiye'nin kuvvet kullanma tehdidinden yararlanarak istemlerini kabul ettirmesi ile şiddet eylemlerine –geçici de olsa- bir son verilmiş, Türk köyleri üzerindeki abluka kaldırılmış, ekonomik abluka uygulanmasına rağmen Türkiye bu ablukayı aşacak girişimler başlatmıştır.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Türk toplumunu hedef alan şiddet ve saldırı eylemleri  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Şiddet Eylemi  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Krizi tetikleyen davranışa karşı geliştirilen tepkisel davranış hakkında açık bilgi verilir  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan’a nota vererek çatışmalara son verilmesini, ablukanın ve işgalin sona erdirilmesini istemiş bu olmadığı takdirde Ada’ya bir askerî müdahalede bulunacağını ifade etmiştir.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç İstemin karşılanmamasının bedelinin yüksek olacağı –Kıbrıs ile sınırlı kalmayacak bir sıcak çatışma riski- vurgulanarak krizin tırmandırılmamasına çalışılmıştır
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş...

Ada üzerinde “ihtar” uçuşları,

Diplomatik kanallardan Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan’a uyarılar,
ABD, NATO ve BM aracılığı ile uyarılarda bulunmak,
TBMM’nin Kıbrıs’a askerî müdahalede bulunmak için Hükümete 1964’te vermiş olduğu yetkiyi teyit etmesi,
Askerî bir müdahale gereğinin kamuoyu önünde tartışılması ve kamuoyunun hazırlanması,
Bir askerî müdahalenin gerektirdiği fiili hazırlıklara başlamak, kuvvet kaydırma, karartma uygulama,
Denizden çıkartma harekâtının yapılacağına dair işaretler vermek, donanmanın denize açılması.

    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Statüko Ante; Türkiye'nin istemlerinin karşılanmasıyla krizi başlatan olaylar sonlandırılmıştır.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Siyasi Tehdit
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu Bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir.
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Zorlayıcı Diplomasi
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Zımni ültimatom, “dene ve gör”;Kuvvet Kullanma Tehdidi, Şiddet İçermeyen Askeri Baskı, Arabuluculuk ve Üçüncü Aktör Desteği
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Kuvvet Kullanma Tehdidinde Bulunma
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. BM
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. Önerilerde bulunma, kolaylaştırıcı
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ABD’nin Vance misyonu çerçevesinde
bilgi edinmesi ve uzlaşı zemini yaratılması
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir. -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Sözsel, Eylemsel ve Metinsel Anlaşma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Statüko Ante
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Fuat Aksu, Türk Dış Politikasında Zorlayıcı Diplomasi,İstanbul: Bağlam Yayınları, 2008
2 Kıbrıs'ın Dünü-Bu Günü-Yarını, İstanbul:Harp Akademileri Basım Evi, 1995.
3 Sevin Toluner, Kıbrıs Uyuşmazlığı ve Milletlerarası Hukuk ,İstanbul: Fakülteler Matbaası,1977.
5 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
6 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
7 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
8 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
9 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
10 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
 
Okunma 1045 kez Son Düzenlenme Cuma, 15 Ocak 2016 15:13
Yorum yapmak için oturum açın

S5 Box

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...